Praktische gids Regulering

Geen vloerverwarming zonder regeling. Waarom?

chauffage-sol-comap

Kiezen voor vloerverwarming in een woning levert twee onmiskenbare voordelen op. Niet alleen genieten de gebruikers van een hoger comfort, ook hun verwarmingsfactuur zal lager liggen. Die duidelijke troeven doen in veel gevallen de balans overhellen naar dit type verwarming. De meerwaarde verdwijnt echter in het niets wanneer de vloerverwarming niet juist wordt geregeld of niet door een efficiënt regelsysteem wordt aangestuurd.

Hoe werkt vloerverwarming?

Vloerverwarming wordt doorgaans aangeprezen om twee redenen: de potentiële energiebesparing – ondanks de hogere initiële investering – en het verhoogde comfort voor de bewoners. De warmte van vloerverwarming wordt immers als zachter en aangenamer ervaren, en wordt beter verdeeld dan bij een systeem met radiatoren.

Om een verwarmingsinstallatie op basis van radiatoren te regelen, wordt elke radiator uitgerust met handbediende of thermostaatkranen. Bij vloerverwarming daarentegen wordt de regeling overgenomen door een verdeler. Vanuit die verdeler vertrekken de circuits die instaan voor de verwarming van de verschillende ruimtes. Schematisch kan vloerverwarming in feite voorgesteld worden als een radiator in de vloer, waarbij alle regelkranen gecentraliseerd worden in de verdeler.

Het is als installateur cruciaal om de debieten van een  vloerverwarming correct in te regelen. Doen ze dat echter niet, dan worden ze geconfronteerd met de inertie die eigen is aan dit verwarmingssysteem.

De inertie van vloerverwarming houdt verband met de reactietijd. Bij radiatoren zorgt het openzetten van een thermostaatkraan ervoor dat er meer water door de verwarmingskring stroomt. Het gevolg is dat de temperatuur in de ruimte oploopt. De reactietijd tussen het moment dat de kraan wordt opengezet en de gewenste temperatuur wordt bereikt is in dit geval beperkt (ongeveer 20 minuten). Vloerverwarming reageert echter trager. Twee factoren zijn verantwoordelijk voor die hogere inertie:

  • De temperatuur van het water in het vloerverwarmingscircuit is lager (40 à 45°C). Vandaar ook de term lagetemperatuurkring.
  • De leidingen waarin het warm water stroomt, bevinden zich in de vloer en de verwarmingskring is groter. Er is dus meer tijd nodig voor de opwarming van de vloerplaat die de warmte afgeeft aan de ruimte.

Met het oog op het comfort van de bewoners is het dus belangrijk rekening te houden met de inertiefactor. Daarom is het belangrijk om elk vloerverwarmingssysteem uit te rusten met een regelsysteem.

Geen regelsysteem? Wat zijn de gevolgen?

Bestaande vloerverwarmingssystemen zijn niet allemaal uitgerust met een regelsysteem. Vaak maakte de installateur vóór de installatie een aantal berekeningen en regelde hij de vloerverwarming daarop af. Op die manier zorgde hij ervoor dat de vloerverwarming een bevredigend rendement had. Elk gebouw is echter onderhevig aan temperatuurschommelingen naargelang de seizoenen en daar blijkt de initiële inregeling op lange termijn niet altijd een even efficiënt antwoord op te bieden.

Een niet of slecht ingeregelde vloerverwarming leidt al snel tot ongemakken. Een voorbeeld: Als het buiten koud is, maar de zon volop schijnt, warmen de binnenvallende zonnestralen de ruimte dus op. Vloerverwarming houdt echter geen rekening met die “natuurlijke” opwarming. Ze blijft de ruimte dus verder opwarmen. Op een bepaald moment wordt het zelfs zo warm dat putje winter de ramen moeten opengezet worden om voor afkoeling te zorgen. Zonder regelsysteem duurt het bovendien uren vooraleer de temperatuur van de ruimtes voldoende zakt.

Ander voorbeeld: voor de bewoners op vakantie vertrekken, verlagen ze de temperatuur van de vloerverwarming aan de verdeler. Eenmaal terug thuis zetten ze de vloerverwarming terug in de “klassieke” modus. Het kan echter tot 24 uur duren vooraleer de “normale” temperatuur bereikt wordt. Al die tijd hebben de bewoners het dus koud.

De verschillende regelsystemen voor vloerverwarming

Niet enkel nieuwe vloerverwarmingsinstallaties worden uitgerust met regelsystemen, ook bij bestaande installaties is dit mogelijk. In dat laatste geval gebeurt dit als volgt:

  • Thermostaten worden geplaatst op “strategische” plaatsen in de woning. Elke thermostaat meet de temperatuur van de ruimte en geeft die – al dan niet draadloos – door aan de regelmodule van de vloerverwarming.
  • Op de verdeler worden de manuele ventielen vervangen door servomotoren.
  • Die servomotoren worden verbonden met de regelmodule en gaan open of dicht in functie van de temperatuur die door de thermostaten wordt gemeten.

Naast dit klassieke regelsysteem bestaan er ook meer geavanceerde systemen op basis van sensoren die bijvoorbeeld de buitentemperatuur meten. Daarnaast zijn er ook uitrustingen om het regelsysteem op afstand te sturen. Nog andere regelsystemen zijn zelflerend. Ze analyseren de eigen prestaties en hun inertie om vervolgens op het gewenste moment in werking te treden. Stel dat de bewoners elke ochtend om 8 uur een temperatuur van 20°C willen in hun keuken. Om die temperatuur te bereiken, programmeren ze hun vloerverwarming. Het regelsysteem gaat vervolgens dag na dag de tijd analyseren die nodig is om de gewenste temperatuur op het gewenste moment te bereiken. Op basis van die informatie bepaalt het systeem na verloop van tijd zelf het moment waarop het ventiel van de verdeler moet opengezet worden om ervoor te zorgen dat het op het juiste moment warm genoeg is.

Het is geen goed idee om de temperatuur van de vloerverwarming ’s nachts of bij een korte afwezigheid met meer dan 2 of 3°C te verlagen. De vloerverwarming uitschakelen is al helemaal uit den boze; kies bij langdurige afwezigheden beter voor de vorstvrije modus. De temperatuur bedraagt dan ongeveer 7°C. De temperatuur laten klimmen naar 25°C duurt ongeveer een dag.

Waarom is een regelsysteem belangrijk?

Het nut van een regelsysteem is dat het geen vaststaand gegeven is. Het kan zich immers aanpassen aan de wisselende situaties:

  • de temperatuur wordt aangepast aan de temperatuur die in de ruimte wordt gemeten. Die laatste kan snel oplopen op dagen met veel zon.
  • de regeling past zich aan aan de mogelijke activiteit in een ruimte (wanneer verschillende personen eten in de eetkamer neemt de temperatuur er sowieso toe).

Bovendien maakt een regelsysteem het mogelijk de temperatuur te beheren per ruimte of per zone. Zonder specifieke regeling wordt de vloerverwarming immers geprogrammeerd op dezelfde temperatuur voor alle ruimtes van een gebouw, ongeacht hun gebruik. Het gewenste comfort in een slaapkamer verschilt echter van dat in een leefruimte. Dankzij een regelsysteem kan de temperatuur kamer per kamer geregeld worden.

De vloerverwarming uitrusten met een regelsysteem is de beste manier om het maximale uit deze manier van verwarmen te halen. Dat zorgt zowel voor thermisch comfort als voor energiebesparingen!